काठमाडौं । वृहस्पति विद्या सदनमा कक्षा ९  मा अध्ययरत भक्तपुरका उमेश थापा नमुना पानीको फोहरा बनाउन तल्लिन देखिन्थें । यस किसिमको अवसर विद्यालले अतिरिक्त कक्षा सञ्चालन गरेपश्चात् जुटेको हो । विद्यार्थी थापा भन्छन्, ‘आफूले चाहे जस्तो नमूना प्रोजेक्टमा काम गर्न पाउँदा खुशी लागेको छ । अझै धेरै गर्न मन छ तर विद्यालय अन्य विषय पढ्न पर्ने भएको त्यस्तो अवसर जुड्दैन ।’

कक्षा ९ मा अध्ययनरत अर्का विद्यार्थी कैलाश ढुंगाना ‘टेस्ला कोइल’ बनाउन व्यस्थ थिए । दुई घण्टामा आफ्नो प्रोजेक्ट सक्नु पर्ने भएको उनको टिमलाई बोल्ने फुर्सत थिएन ।

‘टेस्ला कोइल’ सन् १९८१ मा भौतिकशास्त्री निकोलस टेस्लाद्वारा प्रतिपादित सिद्धान्तमा आधारित छ । जसमार्फत् चुम्वकीय शक्तिको प्रयोगमार्फत् फ्रि इनर्जीको सदुपयोग गरि विद्युतिय शक्ति निकाल्न सकिने हुन्छ । उनीहरुले यस्ता कुरा पहिले इन्टरनेटमा खोजी गरेपछि थाहा पाएको रहेछन् । सम्पूर्ण ज्ञान र वनाउने विधि तथा आवश्यक सामग्री हासिल गरेपछि प्रोजेक्टको लागि तयार भएको विद्यार्थी कैलाश ढुंगानाले बताए ।

‘टेस्ला कोइल’ भनेको‘रेजोनन्ट ट्रान्सफरमर सक्रिट’ आधारित विद्युतीय परिपथ हो । अधिक भोल्टेज, कम विद्युत,  अधिक आवृति भएको अल्टरनेटिभ करेन्ट (प्रत्यावर्ती धारा) निकाल्न ‘टेस्ला कोइल’को प्रयोग गरिन्छ ।

यस्ताखाले सर्किट धाराको परिक्षण विद्युतीय शक्ति, एक्सरे उत्पादन,  अधिक आवृति भएको विद्युतीय करेन्ट निकाल्न, इलेक्ट्रो थेरापी, विद्युतीय तार विना करेन्ट (शक्ति) पठाउन प्रयोग गरिएको पाइन्छ । तर विद्यार्थीहरुले फ्रि इनर्जी निकाल्ने भन्दै लागि परिरहेका थिए ।

विद्यार्थीहरुले कलिलो उमेरमा यस्ता विषयमा जानकारीले उच्च शिक्षा अध्ययनमा निकै टेवा पुग्ने वृहस्पति विद्या सदनका निर्देशक प्रविणराज जोशीको भनाइ छ । जोशी चाहना भनेको विद्यार्थीहरुसँग भएको ‘इनोभेटिभ आइडियाज’ अर्थात् उनीहरुको दिमागमा भएको नयाँ कुरालाई यर्थाथमा परिणत गराउने खालका ज्ञान दिने हो । यसका लागि उनी विदेशी पाठ्यक्र ‍अध्ययन गर्ने र त्यस अनुसार पाठ्यक्रम निर्माण गर्नेतिर केन्द्रित रहेको जोशीले बताए । कतिपय नेपालमा गर्न कठिन कुराहरु पनि छन् । त्यस्ता कुरालाई सरलीकृत गरेर छुट्टै पाठ्यक्रमको प्याकेज पनि किनेर लागू गरिएको छ ।

जोशीका अनुसार, विद्यार्थीहरुको रुचि अनुसार काम सहजताको लागि विद्यालयले सायन्स, टेक्नोलजी, इन्जिनियरिङ, अर्टस् र म्याथम्याटिक्स (स्टिम) विभाग स्थापन गरेको छ । विभागमा अहिले तीन इन्जिनियर कार्यरत छन् । यसरी विद्यालय तहमा तीन इन्जिनियर राखेर स्कुले तहका विद्यार्थीलाई विज्ञानका प्रयोगात्मक कक्षा गराइएकै सम्भवत पहिलो ठान्छन् निर्देशक जोशी ।

स्टिम ह्याकाथुन भनेर वृहस्पति विद्या सदनले कक्षा ६ देखि १० कक्षाको विद्यार्थीहरुलाई नियमित पाठ्यक्रममा राखेर अध्ययन गराई राखेको छ । त्यसका अलवा विज्ञान अध्ययन गर्ने कक्षा ११ र १२ का विद्यार्थीहरुलाई सस्तो स्याट बनाउन सिकाएको छ ।

हिउँदे तथा वर्खे विदाको अवसरमा पनि विद्यार्थीहरुलाई इलेक्ट्रोनिक, रोवटिक,  माटोका सामग्री बनाउने खालका प्रशिक्षण दिने गरेको छ । त्यस बाहेक विद्यार्थीहरुलाई थ्रीडी प्रिन्टिङ प्रयोग गर्ने अवसर जुटाएको इलेक्ट्रिक इन्जिनियर राजेश श्रेष्ठले जानकारी दिए ।

 

The post विद्यालय तहमै ‘इन्जिनियरिङ’ अभ्यास first appeared on

प्लसटुमा अध्ययनरत विद्यार्थीहरूले विज्ञान विषय नै रोज्नुको कारण एवं आफू अध्ययनरत संस्थामा विज्ञान तथा प्रविधिको अध्यापनको अवस्था साथै नेपालमा विज्ञान तथा प्रविधिको विकास नहुनुको कारण र भविष्यमा के बन्न चाहनुहुन्छ जस्ता विषयलाई समेटेर रिभोसाइन्सले निलकण्ठ कलेज, धादिङ्गका केही प्रतिनिधि विद्यार्थीहरूसँग गरीएको कुराकानी ः

नविना श्रेष्ठ
एसएलसी परिक्षा उर्तिण गरेपछि कुन कलेज रोज्ने भन्ने विषयमा दोधार थिए । मैले काठमाडौंका धेरै कलेजहरूमा पनि गएर बुझें । तर अन्ततः म आफ्नै ठाउँमा भएको धादिङबेसीकै नीलकण्ठ कलेजमा आएर भर्ना भए किनकी मेरो लागि सवै भन्दा राम्रो र गुणस्तरीय कलेज यहि थियो जसले मलाई मेरो उद्देश्यको नजिक पु¥याउन सक्छ । जब म यस कलेजमा पढ्न आउन थाले तब यहाँको सुविधा, शान्त वातावरण र शिक्षकहरूबाट निकै प्रभावित भए । यहाँ प्रयोगात्मक ल्याव र विज्ञान लाईवेरी अति राम्रोसँग व्यवस्थापन गरिएको छ । यहाँ सिक्नको लागि राम्रो वातावरण छ ।

कसैले सोध्दा वचन वद्धताका साथ भन्न सक्छु कि काठमाडौंमा नाम चलेका कलेजहरूमा भन्दा कम गुणस्तरको पढाई यहाँ पनि हुँदैन । अन्त टाढा र महंगा कलेज धाउनु भन्दा यहाँ अनुभव प्राप्त शिक्षकहरूले पढाउने शैली हेर्नुस साँच्चै तपाईलाइ पनि मनपर्छ । मैले निलकण्ठ नै रोजेकोमा गर्व लागिरहेको छ र मलाई विश्वास छ मेरो शिक्षकहरूसँग सहकार्य गर्दै मैले सहजै उद्देश्य प्राप्ति गर्न सक्छु ।

यसोदा अधिकारी
एसएलसी परिक्षा उत्तिर्ण भएपछि अव कहाँ पढ्ने भन्ने समस्याले पिरोेली रहेको थियो । मलाई धेरै विज्ञान कलेजको बारेमा थाहा थिएन । यतीवेला मलाई धादिङ्बेसीको मुटुमारहेको नीलकण्ठ कलेजले स्वागत ग¥यो । जब म यस कलेजमा आए मैले धेरै कुराहरू सिक्ने अवसरहरू पाए । यहाँ विद्यार्थीका लागि धेरै सुविधाहरू रहेछन् भने शिक्षकहरू पनि राम्रो भाषा शैलीका हुनुहुँदो रहेछ ।

यहाँ विज्ञान विषय पढ्नका लागि राम्रो वातावरण छ साथै यस कलेजले गुणस्तरिय शिक्षा प्रदान गर्दै आएको छ । यहाँ अन्न्य अतिरिक्त क्रियाकलापहरू प्नि हुन्छ जसले विद्यार्थीको सिर्जनशिलता वृद्धि गर्न मद्दत मिलेको छ । मेरो लक्ष्य नजिक पु¥याउन यस कलेजले मलाई अवसर दिएकोमा आभारी छु ।

पुष्पा श्रेष्ठ
कुन कलेज पढ्ने भन्ने विषयमा म दोधार थिए । त्यतीवेला नै नीलकण्ठ उच्च मा.वी.को शिक्षकले नीलकण्ठ क्याम्पसको बारेमा मलाई बताउनु भयो । सवै कुरा बुझिसकेपछि मलाई यहि कलेज मन प¥यो र यहिँ पढेकी हुँ । म वच्चै देखि डक्टर बन्न चाहन्थें त्यसैले मैले नीलकण्ठ कलेज रोजे र यहाँ आईसकेपक्षि मैले शान्त वातावरणमा दक्ष शिक्षकहरूसँग पढ्न पाएको छु । सवै शिक्षकहरू दक्ष, सहयोगी र अनुभवी हुनुहुन्छ भने सवै विषयको राम्रो ल्याव पनि छ ।शिक्षकहरूले विद्यार्थीलाई सिर्जनशिल बनाउन हरतरह प्रयास गर्नु हुन्छ । अन्तत, यस क्याम्पसलाई विषेश धन्यवाद दिँदै आगामी वर्षहरूमा अरू विद्यार्थीहरूलाई पनि यसै कलेजमा पढ्ने सल्लाह दिन्छु ।

प्रतिभा अधिकारी
धादिङ्मा जम्मा दुई वटा मात्र विज्ञानका कलेजहरू छन् । त्यसमा पनि मैले किन निलकण्ठ क्याम्पस नै पढेर विज्ञान विषय छानेकी भने एक त विज्ञान भनेको एकदमै लोक प्रीय विषय हो र यसबाट नयाँ–नयाँ कुराहरूको आविस्कार गर्न मद्दत मिल्छ अर्को यस विद्यालयमा सवै ल्याव र लाईवेरीहरू चाहिदो छ । त्यसैले मैले यस निलकण्ठ क्याम्पस नै रोजेकी हुँ । मलाई गरीव, दुखी र विरामीहरूको सहयोग गर्न मन लाग्ने भएकाले मैले डाक्टर बन्ने लक्ष्य राखेकी छु ।

ईश्वरी सिंखडा
एसएलसीको परिक्षा सकेर म नतिजाको प्रतिक्षामा बसिरहेकी थिए । ३ महिना पछि हाम्रो परिक्षाको फल प्रकाशित भयो र मैले उत्कृष्ट श्रेणी ल्याउन सफल भए । आफ्नै धादिङ्मा भनौ या आफ्नै दैलो अगाडी विज्ञान विषयको पढाई हुने भएपछि मलाई विज्ञान विषय पढ्ने रूचि बढ्न थालेको थियो । त्यसपछि मैले निलकण्ठ उच्च मा.वि.मा पढ्ने निर्णय गरेकी हँु । यहाँ पढ्नको लागि राम्रो वातावरण छ । शिक्षकहरू प्नि अनुभवी हुनुहुन्छ । शिक्षकहरूले राम्रो भाषा शैलीमा पढाउनु हुन्छ । उहाँहरूको प्रेरणाले आजसम्म मेरो पढाई पनि राम्रो छ । त्यसैले मैले भोलीको दिनमा एमबिबिस गर्ने लक्ष्य लिएकी छु । विज्ञान विषय पढेर भोलीका दिनमा राम्रो र असल मानिस बन्नेछु ।

सम्झना दुवाडी
धदिङ् जिल्लामा अन्य विषय पढाउने त थुप्रै कलेजहरू छन् । तर विज्ञान विषयको पढाई हुने २ ओटा कलेज मात्र छन् । नीलकण्ठ क्याम्पस मेरो घर नजीक रहेको र यहाँ धेरै सुविधाहरू भएकाले म यहाँ पढ्न उत्प्रेरीत भए । भनिन्छ , नजिकको तिर्थ हेला भनेर तर मैले नजिककै मन्दिरलाई पुञ्ने गरि नजिकै भएको सुविधाहरूलाई उपयोग गर्ने विचार गरि यस कलेजमा भर्ना भएर अहिले कक्षा १२ मा पढिरहेकी छु । यस विद्यालयमा पढ्नु अघि सुनेकी थिए यहाँका शिक्षकहरू शिक्षीत एवं अनुभवी हुनुहुन्छ र यहाँ पढेका विद्यार्थीहरूले एमबिबिएसमा पनि नाम निकाल्नु भएको छ तथा यहाँका ल्याव तथा लाईवेरी पनि राम्रो छ भनेर त्यसैले गर्दा मैले नीलकण्ठ क्याम्पस नै रोजेकी हँु ।

म भविष्यमा डाक्टर बन्न चाहन्छु किनकी हाम्रो देश एक गरिब मुलुक हो यहाँका प्राय मानिस गरिबीको रेखामुनी रहेका छन् । यहाँका प्राय मानिस गरिबीले गर्दा उपचार गर्न नपाइ मरेका छन् । त्यसैले म नेपालीहरूलाई सस्तो सुविधायूक्त तरिकाले उपचार गरि उनीहरूलाई मृत्यूको मुखबाट जोगाउन चाहन्छु ।

सविना सापकोटा
मैले नीलकण्ठ कलेजमा नै दचष्मनभ अयगचकभ गरेकी थिएँ । त्यती वेला शिक्षकहरू निकै नै ाबmष्ष्बिच हुनुहुँदो रहेछ भन्ने थाहा भयो । शिक्षकहरू सहयोगी र निकै रमाइलो गरि–गरि पढाउनु हुँदो रहेछ । करिब एक महिनाको अन्तरालमा नीलकण्ठ क्याम्पसले मेरो मन छुन सफल भयो र मैले नीलकण्ठ कलेज नै पढ्ने निश्चय गरें ।
सानै देखि डक्टर बन्छु भन्ने सपना थियो । यसै सपनालाई साकार पार्नको लागि मैले विज्ञान विषय रोजेर आफ्नो लक्ष्यतिर पहिलो कदम बढाएको हु । सपना पूरा गर्न आफूले सकेको मिहिनेत गर्दै छु । हेरौं अब के हुन्छ ।

विनोद गिरी
नेपाल एक विकासोन्मुख देश हो । नेपाल भौगोलिक तथा प्राकृतिक दृष्टिकोणले धनी भए पनि विज्ञान प्रविधिको क्षेत्रमा अझै पनि गरिव नै छ । आजको यो विज्ञान र प्रविधिको युगमा पनि नेपालमा विज्ञान प्रविधि सम्बन्धि त्यति धेरै अध्ययन अनुसन्धान हुन सकिरहेको छैन । जबसम्म नेपालमा विज्ञान प्रविधिको क्षेत्र मौलाउँदैन तबसम्म देशले विकासको फड्को मार्न सक्दैन । नेपालमा प्रशस्त स्रोत र साधन भएता पनि त्यसको उचित प्रयोग हुन नसक्नु नै मुख्य कमजोरी हो । जसको लागि दक्ष जनसक्तिको आवश्यकता हुन जान्छ । दक्ष जनशक्ति निमार्ण गर्नका लागि निलकण्ठ जस्तो विज्ञान विषय राम्रो पढाउने थुप्रै क्याम्पसहरूको आवश्यकता पर्दछ । जसले हामी जस्ता विद्यार्थीहरूलाई नीलकण्ठ क्याम्पसका शिक्षकहरूले जस्तै राम्रो पढाएर मार्ग निर्देश गर्न सफल हुन सक्छन् ।

प्रविन श्रेष्ठ
नीलकण्ठ क्याम्पसमा सवै खाले सुविधाहरू छन् । यहाँको ल्याव लाईवेरी सवै लगभग पूर्ण छन्, यहाँका शिक्षकहरूले आफ्नो बच्चालाई जस्तै व्यवहार गरेर राम्रो र बुझ्ने शैलीमा पढाउनु हुन्छ । अहिलेको आधुनिक जमानामा विज्ञानको धेरै महत्व छ । त्यसैले मैले नीलकण्ठ कलेजमा विज्ञान विषय नै पढ्ने निर्णय गरेको हुँ ।

विज्ञान र प्रविधीको क्षेत्रमा अनुभवी र दक्ष्य जनशक्ति नेपाललाई विर्सिएर विदेशमा बस्छन् । त्यसैले म मेरो देशलाई अरू देश भन्दा पनि राम्रो बनाउनका लागि विज्ञान पढेर नेपालमा नै केहि गर्न चाहन्छु । किनकी नेपालमा प्राकृतिक स्रोतहरू धेरै छन् यसलाई परिचालन गर्नका लागि हामीसँग विचार तथा नया प्रविधीको आवश्यकता छ ।यसो भएको खण्डमा नेपालको अर्थतन्त्र वृद्धि हुनजान्छ र देशको विकास सम्भव हुन्छ ।

राजाराम आचार्य
म भविष्यमा इलेक्ट्रिकल इन्जिनीयर बन्न चाहन्छु । त्यसैले म नीलकण्ठ क्याम्पसमा विज्ञान पढ्न आएको हुँ । नेपाल जलस्रोतमा विश्वकै दोस्रो धनी देश हो र यहाँ धेरै प्राकृतिक स्रोतहरू छन् । जलविद्युत उत्पादनमा भरपूर सम्भावना भएको नेपालमा प्रयाप्त मात्रामा जलविद्युत उत्पादन हुन सकिराखेको अवस्था छैन । त्यसैले यो सम्भावनालाई प्रयोग गरेर म नेपालको सम्पूर्ण भु–भागमा उज्यालो छर्न चाहन्छु ।

The post निलकण्ठ धादिङ्गमा रिभोसाइन्स first appeared on

प्लसटुमा अध्ययनरत विद्यार्थीहरूले विज्ञान विषय नै रोज्नुका कारण एवं आफू अध्ययनरत संस्थामा विज्ञान तथा प्रविधिको अध्यापनको अवस्था साथै नेपालमा विज्ञान तथा प्रविधिको विकास नहुनुको कारण र भविष्यमा के बन्न चाहनुहुन्छ जस्ता विषयलाई समेटेर रिभोसाइन्सले युनिग्लोव कलेज, कमलादीका केही प्रतिनीधि विद्यार्थीहरूसँग गरीएको कुराकानी ः

---

अमिता खड्का
विज्ञान विषय जीवनोपयोगी विषय हो । विज्ञान विषयमा हाम्रो वातावरणमा पाईने विभिन्न वस्तुहरुको अध्ययन गर्न पाईन्छ । त्यसैले मैले विज्ञान विषय नै पढेकी हुँ । युनिग्लोव कलेजमा धेरै सुविधाहरु छन् । शिक्षकहरु पनि अनुभवि हुनुहुन्छ साथै वातावरण अत्यन्तै राम्रो भएको कारण मैले अध्ययनको लागि यही कलेज छानेको हुँ ।

यहाँ आएर अध्ययन गरेपछि शिक्षकहरुको पढाउने शैली अत्यन्तै राम्रो लागेको छ । उहाँहरुले पढ्ने विषय वस्तुको जानकारी पहिला नै गराउनु हुन्छ । हामीलाई चाहिने कुराहरु स्लाईड बनाएर ल्याउनु हुन्छ र हामीलाई प्रोजेक्टरद्वारा देखाएर सिकाउनु हुन्छ ।
पहिला यस कलेजको बारेमा जति सुनेकी थिए सुने भन्दा राम्रो पाए । यहाँ इ–लाईब्रेरीको पनि व्यवस्था छ जसकारण हामीले घरमा बसी–बसी आफुलाई चाहीने विषय वस्तुहरु अध्ययन गर्न सक्छौं । ल्याव, लाईवेरी पनि राम्रो छ । ल्यावमा प्रत्येक विद्यार्थीले छुट्टाछुट्टै प्राक्टीकल गर्ने अवसर पाईन्छ ।

महत्वपूर्ण कुरा के भने विज्ञानको बारेमा जती चेतना दिनु पर्ने हो त्यो हामीलाई दिइएको छैन । हाम्रा अभिभावकहरु पनि यो विषयमा अनविज्ञ भएको कारण नेपालमा विज्ञान प्रविधिको विकास हुन सकिराखेको अवस्था छैन । अन्ततः मैले विज्ञान पढेर डक्टर बन्ने लक्ष्य लिएकी छु ।

---

 

रितु दाहाल
विज्ञान विषय अध्ययन गर्ने इच्छा सानै देखिको थियो । मेरो काकाहरु पनि इन्जिनियर हुनुहुन्थ्यो । जसले गर्दा सानै देखि म उहाँबाट प्रभावित भएकी थिए । विज्ञान पढ्नको लागि धेरै कलेजहरु चारें । मेरो पहिलाका शिक्षकहरुले पनि यहाँ पढ्दा राम्रो हुन्छ भन्नु भयो । सुरुमा युनिग्लोव कलेज हेर्न भनी आएको थिए तर यहाँको लाईवेरी, ल्याव, वातावरण हेरेर प्रभावित भएर यही अध्ययन गर्दै छु । यहाँका शिक्षकहरुको पढाउने शैली पनि राम्रौ लागेको छ । उहाँहरुले आफैं मेहनत गरेर स्लाईडहरु बनाएर प्रोजेक्टरद्वारा हामीलाई देखाउनु हुन्छ । जसले गर्दा हामीलाई पढ्न धेरै सजिलो हुन्छ । ल्यावहरुमा पनि राम्रोसँग सिकाउने कोसिस गर्नु हुन्छ ।

मेरो भविष्यमा कम्प्यूटर इन्जिनीयर बन्ने लक्ष्य छ । कम्प्यूटर विज्ञानको क्षेत्रमा छिट्टै प्रगति होला जस्तो त मलाई लाग्दैन तर पनि म आफैंले विकास गर्न सक्छु जस्तो लाग्छ । विज्ञान तथा प्रविधिको विकासकालागि गाउँ–गाउँसम्म पनि कम्प्यूटर पु¥याउनु पर्छ । किनकी राजधानी काठमाडौं मात्र केन्द्रित भएर विज्ञान तथा प्रविधिको विकास सम्भव छैन ।

---

 

अञ्जिला राना
मेरो लक्ष्य कम्प्यूटर इन्जिनीयर बन्ने हो । यसको लागि विज्ञान विषय पढ्दा राम्रो हुने भएकाले मैले विज्ञान पढेकी हुँ । मेरो दीदी, दाईहरु ग्लोवलमा पढ्नु हुन्छ । युनिग्लोव पनि ग्लोवलको एसोसिएट भएकाले म पहिलो पटक नै यहि कलेज हेर्न आएकी थिए । यहाँको वातावरण देखि ल्याव, लाईवेरी सवै कुरा राम्रो लाग्यो । त्यसैले यही पढें ।

यहाँका शिक्षकहरु मिलनसार, सहयोगी तथा दक्ष हुनुहुन्छ । लाग्छ, उहाँहरुले मलाई मेरो लक्ष्यको नजिक पु¥याउन राम्रो भूमिका खेल्नु हुनेछ । म नेपालमा नै बसेर काम गर्ने इच्छा छ । यहाँ प्लस टु उर्तिण भएपछि प्राय विद्यार्थीहरुको विदेश पढ्न जान्छन् । एक, दुई जना वाहेक अरु फर्किँदैनन् र फकेर्केका थोरै जनशक्ति प्रयाप्त हुँदैन । जसकारण नेपालमा विज्ञान प्रविधिको विकास हुन नसकेको जस्तो लाग्छ ।

---

 

अर्जुनप्रसाद जैसवाल
मेरो बाल्यकालदेखि नै विज्ञानको क्षेत्रमा रुची थियो । डाक्टर बन्ने लक्ष्य साकार पार्नको निमित्त विज्ञान विषय राम्रो हुने हुनाले विज्ञान पढेको हुँ । म गाउँमा जन्मिएको हुँ । जहाँ औषधि र डाक्टरको अभावमा दैनिक कयौं मानिसहरुले आफ्नो ज्यान गुमाउन परिराखेको अवस्था छ । त्यसैले म डाक्टर बनेर उनीहरुको सेवा गर्न चाहन्छु ।

मेरा दाई, दिदिहरुलाई यूनिग्लोवको बारेमा राम्रो जानकारी भएकोले मैले यहाँ पढेको हो । उहाँहरुले मलाई यहाँको सेवा, सुविधा तथा वातावरण अनि यहाँका शिक्षकहरुको वारेमा वताउनु भएको थियो । यहाँ आएपछि पहिले सुनेको भन्दा नि राम्रो लाग्यो । अझ भन्नु पर्दा यहाँको इ–लाईवेरी सिस्टम मन प¥यो । नेपालमा विज्ञान प्रविधि घिमा गतिमा विकास भइरहेको जस्तो लाग्छ तरपनि सरकारले विज्ञान प्रविधिको विकासको लागि वजेट छुट्याउन सकेको खण्डमा विज्ञान र प्रविधिको विकास सम्भव छ ।

---

 

आयुष ढकाल
बुबा इन्जिनियर भएकाले म सानैदेखि उहाँसँग प्रभावित थिए । विद्यालयस्तरमा पनि अन्य विषयमा भन्दा विज्ञानमा राम्रो नम्बर ल्याउन सफल हुन्थें । त्यसैले विज्ञान तिर रुची बढ्यो । युनिग्लोव कलेजमा अध्ययन गर्न आए । यहाँ आएर अध्ययन गर्दा मलाई अतिनै खुशी लागेको छ । यहाँको इ–लाइब्रेरी, ल्याव र शिक्षकहरुको पढाउने शैली अत्यन्त राम्रो छ । यूनिग्लोव कलेजले इन्जिनियरीङ अध्ययन गर्ने विद्यार्थीहरुकोलागि सहयोग हुने किमिसमका कोर्सलाई पनि प्राथमिकता दिदै आइरहेको छ । अन्य कलेजले थेउरीलाई बढी प्राथमीकता दिन्छ भन्ने सुनेको छु तर यहाँ ‘थेउरी र प्राक्टिकल’लाई फोकस गरिने हुँदा मैले यूनिग्लोव पढेको हुँ ।

सरकारले हाम्रोे ज्ञानलाई पनि रोजगार मुखी बनाउन सक्नुपर्छ साथै सम्बन्धित निकाय अर्थात सरकारले विज्ञान शिक्षालाई विशेष प्राथमिकता दिनु पर्छ । अनि मात्र देशले विकासको फड्को मार्न सक्छ ।

---

 

डिसर्ज अर्याल
मेरो सानै देखिको लक्ष्य पाईलट बन्ने थियो । सानामा धेरै एरोप्लेन बनाएर खेल्थें भने धेरै एयरपोर्ट तिर पनि गई राख्थें । पाइलट बन्नको लागि विज्ञान पढ्नु पर्ने हुनाले म विज्ञान पढ्न आएको हुँ । मलाई यो कलेज खुलेको छ भन्ने कुरा थाहा थिएन तर कलेजले आयोजना गरेको सेमिनारबाट थाहा पाए । पछि मेरो ड्याडीको पनि रुचि युनिग्लोब यस कलेजमा पढ्न आएको हुँ । यूनिग्लोवसँग भएको जति पनि सुविधाहरु छन् ती अन्यत्रभन्दा राम्रा छन् र यहाँका शिक्षकहरुको पढाउने शैली पनि अन्यत्रको भन्दा आधुनिक किसिमको भएको मैले महशुस गरेको छु ।

सरकारले राजनीतिक क्षेत्रमा जति रुची देखाइर लगानी गर्छ त्यति विज्ञानको क्षेत्रमा गर्न सकिराखेको अवस्था छैन । अरु देशमा कोर्सहरु वर्षेनी परिवर्तन भईराखेको हुन्छ भने नेपालमा पुरानै कोर्स पुरानै सैलीमा पढाईने हुँदा पनि हामी पछाडी परीरहेका छौं । विज्ञानको क्षेत्रमा पनि सरकारले सोच्ने र लगानीको वातावरण बनाउन सक्ने हो र नयाँ प्रविधि भित्र्याउन सकेको खण्डमा नेपालमा विज्ञान प्रविधिको विकास सम्भव हुन्छ ।

---

 

आकास मिश्र
विज्ञान विषय पढेर अन्य क्षेत्रमा पनि जान सकिन्छ । त्यसैले पनि मैले विज्ञान पढेको हुँ । एस्.एल्.सी. दिएपछि लामो विदा थियो । यस समयमा मैले धेरै कलेजहरु चाहारें, त्यसमध्ये युनीग्लोव कलेज अरु भन्दा फरक पाए ।

पहिला त शिक्षकहरुले भने जस्तो सुविधा छैन होला जस्तो लागेको थियो । तर यहाँ धेरै सुविधाहरु रहेछन् । शिक्षकहरु पनि अनुभवी हुनुहुँदो रहेछ । विद्यार्थी सिट सीमित भएकाले शिक्षकले राम्रोसँग पढाउनु हुन्छ र हामी विद्यार्थीले ध्यानदिएर पढ्न पाउँछौ । ल्यावमा पनि प्रत्येक विद्यार्थीले छुट्टाछुट्टै प्राक्टिकल गर्न पाईन्छ ।

विज्ञान र प्रविधिको क्षेत्रमा सरकारले केहि हदसम्म विकास त गरका छ तर धेरै सुस्त भएको छ भने सरकारले रोजगारलाई पनि ध्यान दिनु पर्छ । शिक्षित मानिसहरु विदेश गएर अध्ययन अनुभव लिएर आएर स्वदेशमा काम गर्ने वातावरण वनाउन सकेमा राम्रो हुन्छ ।

The post युनिग्लोवमा रिभोसाइन्स first appeared on

प्लसटुमा अध्ययनरत विद्यार्थीहरूले विज्ञान विषय नै रोज्नुका कारण एवं आफू अध्ययनरत संस्थामा विज्ञान तथा प्रविधिको अध्यापनको अवस्था साथै नेपालमा विज्ञान तथा प्रविधिको बिकास नहुनुको कारण र भविष्यमा के बन्न चाहनुहुन्छ जस्ता विषयलाई समेटेर रिभोसाइन्सले प्रिन्सटन कलेज, शान्तिनगरका केही प्रतिनीधि विद्यार्थीहरूसँग गरीएको कुराकानी :

प्रविण रेग्मी (सर्लाही) :
सर्लाहीको श्री प्रकाशसदन सेकेण्डरी स्कूलमा एसएलसी सम्मको अध्ययन पछि मेरा दाइहरूले प्रिन्सटन कलेज उत्कृष्ट छ भनेको करणले म यस कलेजमा पढ्न आएको हुँ ।

मेरो इच्छा बाल्यकालदेखि नै डक्टर वा इन्जिनियर बन्छु भन्ने थियो । त्यहि भएर साइन्स रोजेको हुँ । साइन्स नियमित पढ्नेका लागि त्यति गाह्रो विषय होइन । कलेजको लाइव्रेरी, ल्यावको सुविधा राम्रै छ । शिक्षिकको युनिटि, पढाउने शैली लगायत सम्पूर्ण कुरा मेरो दाइहरूले भनेको भन्दा राम्रो पाए । यसकारण प्रिन्सटन कलेज पढेर राम्रो गरें जस्तो महशुस भएको छ । नेपालमा विज्ञान तथा प्रविधिको विकास सुस्त गतिमा भइरहेको छ । यसको विकास गर्नको लागि राम्रो शिक्षकको छनोट गरेर गाउँका विद्यालयमा पठाउने र ल्यावको सुविधाको लगि चाहिने आवश्यक बस्तु उपलब्ध गराउन सके विज्ञान शिक्षाको विकास हुनेछ ।

आशुतोष झा(महोत्तरी):

मैले एसएलसी सम्मको शिक्षा नाइटेङ्गल हाइयर सेकेण्डरी स्कूलबाट गरेको हुँ । विज्ञान मेरो रूचीको विषय भएको र यसपछि इन्जिनियरिङ्ग पढ्ने इच्छाका कारण विज्ञान पढेको हुँ । प्रिन्सटन कलेज बाहिर जति सुनिन्छ त्यो भन्दा बढि यहाँ आएर अध्ययन गरेपछि जान्ने बुझ्ने मौका पाँए ।

मैले प्रिन्सटन कलेज रोजेकोमा गर्व छ । यहाँका शिक्षक पढाउने शैली, वातावरण, ल्याव, लाइव्रेरी लगायत भौतिक संंरचना पनि राम्रो छ । भविश्यमा मेकानिकल इन्जिनियर बन्ने इच्छा छ । नेपालमा विज्ञानको विकास नगन्य मात्रामा भईराखेको छ । यसलाई बृहत्तर विकास गर्न सरकारले लगानी तथा जनशत्ति परिचालनमा जोड दिनु पर्दछ ।

विरेन्द्रप्रसाद साह(सिराहा): 
मैले एसएलसी सम्मको शिक्षा परिबोध हाइस्कुलबाट गरेको हुँ । बाल्यकालदेखि नै मलाई विज्ञानमा चाख थियो । प्लस टु सकेपछि इन्जिनियरिङ गर्ने विचार छ । विभिन्न कलेज हेरे÷बुझे तर मलाई प्रिन्सटन कलेज नै मन प¥यो । यसको बारेमा केहि सुनेको थिए । अहिले यहाँ अध्ययन गर्ने अवसर पाउँदा खुसी छु ।

यहाँको शिक्षक राम्रा र मिहिनेती हुनुहुन्छ । ल्याव, लाइव्रेरीका साथै भौतिक सुविधा पनि अत्यन्त राम्रा छन् । नेपालमा विज्ञान तथा प्रविधिको विकास नहुनुमा राजनीतिक दलका नेताहरूले विज्ञान प्रविधिको क्षेत्रलाई प्राथमिकता नराखेका कारणले पछि परेको जस्तो लाग्छ । उहाँहरूले यस विषयलाई मध्यनजर गर्दै कार्यक्रम ल्याउनु भयो भने देशले प्रगति गर्नेछ ।

शिवकुमार झा(गौर): 
गौरमा अवस्थित लोटस बोर्डिङ सेकेण्डरी स्कूलबाट मैले एसएलसीसम्मको पढाइ सकाएपश्चात् प्रिन्सटन कलेमा आएको हुँ । स्कुलपढ्दा नै भविश्यमा डक्टर बनेर विरामीको सेवा गर्ने भन्ने इच्छा थियो ।

विज्ञान मार्फत् मेडिकल फिल्डमा जान सकिने भएका कारणले विज्ञान रोजेको हुँ । यस कलेजका केहि शिक्षकहरू विरगंजमा जानुभएको बेला प्रिन्सटनका बारेमा जान्ने अवसर पाएका थिए । र, मेरा दाइहरू काठमाडौंको कलेजमा पढ्नुहुन्थ्यो उहाँहरूले पनि प्रिन्सटन राम्रो कलेज हो भने पछि अध्ययन गर्न आएको हुँ ।

प्रिन्सटनको विशेषता भनेको टिचर टिम नै हो । त्यस्तै यहाँको ल्याव, लाइव्रेरी लगायत विद्यार्थीको लागि चाहिने सम्पूर्ण कुराहरू राम्रा छन् । नेपालमा विज्ञान प्रविधिको विकास नहुनुको मुख्य कारण शैक्षिक पद्धति नै हो । सरकारले शिक्षाका क्षेत्रमा आधुनिकरण गर्न सकेमा विज्ञान प्रविधि मात्र नभई अन्य कुुराहरूको पनि विकास हुन्छ ।

रजनी कुमार(महोत्तरी):
मैले स्कुल पढ्दा नै साइन्स पढ्ने विचार गरेकी थिए । मेरो दीदी र दादाले पनि साइन्स पढ्नु भएको थियो । साइन्स पढेपछि जुनसुकै क्षेत्रमा जानलाई सजिलो हुनेहुँदा पनि साइन्स रोजेकी हुँ । भविष्यमा डक्टर बन्ने इच्छा छ ।

मैले प्रिन्सटनको बारेमा पहिले नै सुनेकी थिए । सवैले प्रिन्सटन राम्रो कलेज हो भनेपछि यहाँ पढ्न आएकी छु । यहाँ आएपछि कलेज सुनेकोभन्दा झनै राम्रो पाएको छुु । यहाँको शिक्षकहरूको समूह, पढाउने शैली, ल्याव, लाइव्रेरीलगात भैतिक संरचना पनि आधुनिक खालको छ ।

दीदीहरूले भन्थे साइन्स विषय अधिक बोझ र मिहिनेत गर्नुपर्ने हुन्छ, तर प्रिन्सटनको टिचरहरूको पढाउने शैलीका कारण मलाई साइन्स सरल लागि रहेको छ । म सरकारी विद्यालयबाट आएको विद्यार्थीको नाताले, प्राइभेटको तुलनामा सरकारी विद्यालयमा धेरैकुराको अभाव हुन्छ । शिक्षकको पढाउने शैलीदेखि लिएर ल्याव पनि त्यतिकै अभाव हुन्छ । यसकारण सरकारी विद्यालयबाट विद्यार्थीहरू अन्य विद्यार्थीहरूसँग पनि नर्भस् अनुभव गरको हुन्छ । यसकारण सरकारले विद्यालय स्तरमा नै विज्ञान तथा प्रविधिको विकास हुने खालको शिक्षा दिलाउनु पर्दछ ।

एलिना मण्डल(हेटौडा):
कालिमाटी अवस्थित मित्र हाइस्कुलबाट एसएलसी सम्मको शिक्षा हासिल गरेपछि प्रिन्सटन कलेजमा अध्ययनरत छु । साइन्स पढ्ने बाल्यकालदेखि मेरो सपना थियो । पछि साइन्सबाट विभिन्न क्षेत्रमा जान मिल्ने भएपछि झनै आर्कषण भएको हो । साइन्स विषय अन्र्तगत मलाई बायोलजी अध्ययन गर्न अधिक रूचि लाग्छ ।

एसएलसी पछि कलेज खोज्न सबै लाग्छन् । म पनि त्यहि दौरान भृकुटी मण्डवमा भएको शैक्षिक मेलामा यहाँका शिक्षकहरूले गरेको काउन्सीलिङका कारण प्रिन्सटन कलेज पढ्न आएको हुँ । पछि कलेज भिजिट गर्न आउँदा मलाई यहाँको सबै इन्फ्रास्टकचर पनि मन प¥यो । ल्याव, लाइव्रेरी र टिचर टिमले आर्कषित गरेपछि प्रिन्सटन पढ्ने निधो गरें । ल्याबमा पनि प्रत्येक विद्यार्थीका लागि परिक्षण गर्ने व्यवस्था गरेको छ । नेपालमा सरकारले शिक्षालाई प्राथमिकता नराखेका कारण विज्ञान तथा प्रविधिमा विकास नभएको हो ।

विपिन चारासिया (विरगंज):
मैले एसएलसी सम्मको शिक्षा गौतम सेकेण्डरी स्कूलबाट गरेको हो । अहिले प्रिन्सटन कलेज पढीरहेको छु । प्रिन्सटनमा ल्याव, लाइव्रेरी सम्पूर्णको व्यवस्था राम्रो छ भन्ने सुनेको थिए । यहाँ आएर अध्ययन गर्ने मौका पाएपछि ती सवै सुविधाको प्रयोग गर्ने अवसर मिलेको छ । मैले इन्ट्रान्समा केहि कलेज टप नै गरे पनि मलाई दिने सेवा, सुविधा त्यति थिएन । तर प्रिन्सटनमा हरेक सुविधा लगायत अभिभावक र कलेजको सम्वन्ध अधिकको वातावरण छ । यहाँको फि स्टकचरको थेग्नै नसक्ने खालको छैन । गरिव तथा जेहेन्दार विद्यार्थीको लागि पनि प्रिन्सटनले सौलियत दरको फि स्टक्चर राखेको छ ।
सानोमा डक्टर देख्दा बढीनै उत्सुक हुन्थे, उनीहरूले लगाएको पोशाक, उनीहरूप्रति मानिसले गर्ने सम्मान लगायत यी चीजहरूले मलाई इम्प्रेस गरेको थियो । यसकारणले विज्ञान विषय अध्ययन गरि भविष्यमा कुशल डक्टर बनी देशमा सेवा गर्ने इच्छा छ । नेपालमा विज्ञान प्रविधिमा विकास नहुनु प्रमुख कारण युवाहरूलाई सरकारले प्राविधिक शिक्षा दिन नसक्नु नै हो ।

The post प्रिन्सटनमा रिभोसाइन्स first appeared on

---

नेपालको सन्र्दभमा वायोकमेष्ट्री अत्यन्त सम्भावना भएको क्षेत्रहुँदाहँुदै पनि यसको अध्ययन अध्यापन गराउने शिक्षण संस्थामध्य अव्वल सस्थाको रुपमा ललितपुरको चाकुपाटस्थित युनिभर्सल साइन्स कलेज चर्चित छ । सोही कलेजमा विएस्सी तहमा अध्ययनरत विद्यार्थीहरुसँग वायोकेमेष्ट्री नै रोज्नुको कारण, नेपालमा वायोकेमेष्ट्री अध्ययन पछिको अवसर, युनिभर्सल कलेजको अवस्था र नेपालमा विज्ञान तथा प्रविधिको विकास नहुनुका कारण के हो भन्ने प्रश्न समेटेर केही प्रतिनीधि विद्यार्थीहरुसँग गरिएको कुराकानीको सम्पादित अंश विद्यार्थीको पानामा समावेश गरेका छौं ।

---

अनिल कुशवाह (रौतहट):

प्लस टु विरगञ्जबाट गरे । प्लस टु पछि क्वालिटी कन्ट्रोलमा काम गर्ने मौका पाए । पोखरा विश्वविद्यालयबाट म कार्यरत फर्मासिटिमा केही सिनियर दाजुहरु इन्ट्रनसिप गर्न आउनुभएको थियो उहाँहरुबाट मैले थाहा पाए । र युनिभर्सल कलेजमा आइपुगे । युनिभर्सल कलेजमा अध्यापन गराउने सरहरु नयाँ नयाँ कुरा सिकाउनका लागि सधै इच्छुक भएको पाए । यहाँका शिक्षकहरु युवा र उर्जाशील रहेको पाए । यहाँको ल्याव पाठ्यक्रमले खोजेको जति पूर्ण रुपमा छैन ल्यावमा अलि कमी छ, पाठ्यक्रमले खोजेको जतिको ल्याव छैन । यद्यपि यहाँ दिने गुणस्तरीय शिक्षाको तुलनामा शुल्क मंहगो छैन ।

The post युनिभर्सल साइन्स कलेज चाकुपाटमा रिभोसाइन्स first appeared on