‘डिस्लेक्सिया’ सम्पूर्ण मस्तिष्क नेटवर्कको कमजोरीसँग सम्बन्धित भएको दाबी: अध्ययन

ह्युस्टन, माघ २५ । ह्युस्टन विश्वविद्यालयकी मनोविज्ञान प्राध्यापक एलेना ग्रिगोरेन्कोले पढाइसम्बन्धी विशेष समस्या ‘डिस्लेक्सिया’ एक मात्र दोषपूर्ण जीनका कारण हुने धारणा चुनौती दिएकी छन्। उनको भनाइमा यो समस्या सम्पूर्ण मस्तिष्क नेटवर्कको कमजोरीसँग सम्बन्धित छ।

एलेना ग्रिगोरेन्को, ह्यु रोय र लिली क्रान्ज कलेन मनोविज्ञानका विशिष्ट प्राध्यापक हुन्, जसले चार दशकसम्मको अनुसन्धानलाई कम्प्युटर र जैविक डाटाबेस प्रयोग गरेर पुनरावलोकन गरेका थिए। उनीहरुको टोलीले पढाइसम्बन्धी कठिनाइसँग जोडिएका १७५ जीनलाई व्यवस्थित रूपमा सूचीबद्ध गर्दै ‘भाषण, भाषा र श्रवण अनुसन्धान जर्नल’मा प्रकाशित गरेका छन्।

“हाम्रो निष्कर्षले पढाइ-विशेष जीनको अस्तित्वलाई प्रश्न गर्छ। यसको सट्टा, डिस्लेक्सिया मानव मस्तिष्कको संरचनामा रहेका प्राचीन न्युरल संयन्त्रहरूको अवरोधसँग सम्बन्धित छ,” ग्रिगोरेन्कोले भनिन्।

अनुसन्धानले देखाए अनुसार डिस्लेक्सिया, जसले विश्व जनसंख्याको करिब २० प्रतिशतलाई प्रभावित गर्छ । यो दुई विकासात्मक प्रक्रियाबाट उत्पन्न हुन सक्छ, जुन एक भ्रूण विकासको प्रारम्भिक चरणमा मस्तिष्कको संरचना निर्माणसँग सम्बन्धित र अर्को गर्भावस्थाको करिब २४औं हप्तामा सक्रिय हुने सिन्याप्टिक सिग्नलिङसँग सम्बन्धित छन् ।

अनुसन्धान टोलीका पहिलो लेखक पाभेल डोब्रिनिनले भने, “यी जीनहरू प्राचीन भए पनि तिनीहरूको सक्रियता र समय मानवमा विशेष देखिन्छ।”

यस अध्ययनले डिस्लेक्सियालाई पृथक न्युरोविकासजन्य रोगको रूपमा होइन, बरु व्यापक मस्तिष्क विकास प्रक्रियाको हिस्सा भनेर बुझ्नुपर्ने सुझाव दिएको छ।