|
Getting your Trinity Audio player ready…
|
काठमाडौं, पुष २१। शोधकर्ताहरूले विभिन्न मस्तिष्क क्षेत्रहरू विशेष समयावधिमा सूचना प्रशोधन गर्ने क्षमता राख्ने आन्तरिक स्नायु समयमान (आइएनटीएस) भएकाे तथ्य पुष्टि गरेका छन्।
मानव मस्तिष्कले आकस्मिक वातावरणीय परिवर्तनमा हुने क्षणिक प्रतिक्रिया देखि लिएर सन्दर्भ वा अर्थ बुझ्ने जस्ता दीर्घकालीन प्रक्रियासम्म विभिन्न गतिमा सूचना प्रशोधन गर्छ ।
रटगर्स हेल्थको नयाँ अध्ययन, नेचर कम्युनिकेशन्स मा प्रकाशितले मस्तिष्कले ती छिटो र ढिलो सङ्केतहरूलाई कसरी सेतो पदार्थ (ह्वाइट म्याटर) को जटिल जालमार्फत एकीकृत गर्छ भन्ने विषयमा प्रकाश पारेको छ।
अध्ययनका वरिष्ठ लेखक तथा रटगर्स हेल्थका मनोरोग विभागका सहायक प्राध्यापक लिण्डेन पार्केस भन्छन्, “मानव व्यवहारलाई प्रभावकारी बनाउन मस्तिष्कले विभिन्न समयावधिमा प्रशोधित सूचनालाई संयोजन गर्नुपर्छ, र यो प्रक्रिया सेतो पदार्थको जडानमार्फत सम्भव हुन्छ।”
पार्केसको टोलीले ९६० व्यक्तिको बहुआयामिक मस्तिष्क इमेजिङ डेटा विश्लेषण गरी प्रत्येक व्यक्तिको ‘कनेक्टोम’ तयार पारे। गणितीय मोडेल प्रयोग गरेर सूचनाको प्रवाह कसरी हुन्छ भन्ने बुझ्न प्रयास गरिएको थियो।
अध्ययनअनुसार मस्तिष्कको विभिन्न क्षेत्रमा रहेका ‘न्युरल टाइमस्केल’ को वितरणले व्यवहारसँग सम्बन्धित गतिविधि ढाँचाबीच मस्तिष्कले कसरी छिटो स्विच गर्छ भन्नेमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। यो संगठन व्यक्तिअनुसार फरक हुने पनि निष्कर्ष निकालिएको छ।
शोधकर्ताहरूले यी ढाँचाहरूलाई आनुवंशिक, आणविक तथा कोषीय विशेषतासँग पनि जोडिएको पाएका छन्। मुसाका मस्तिष्कमा पनि समान सम्बन्ध देखिएकाले यी संयन्त्र प्रजातिअनुसार संरक्षित हुने सम्भावना रहेको अध्ययनले देखाएको छ।
“जसको मस्तिष्क ‘वायरिङ’ छिटो र ढिलो सूचना प्रशोधनसँग राम्रोसँग मेल खान्छ, उनीहरूको संज्ञानात्मक क्षमता उच्च देखिन्छ,” पार्केसले भने ।
रटगर्स टोलीले अब यी निष्कर्षलाई न्यूरो–मानसिक अवस्थाहरू जस्तै स्किजोफ्रेनिया, बाइपोलार डिसअर्डर र डिप्रेशनमा विस्तार गर्दै, मस्तिष्कको जडानमा हुने अवरोधले सूचना प्रशोधनमा कसरी असर पार्छ भन्ने अध्ययन गरिरहेको छ।
अध्ययनमा रटगर्स ब्रेन हेल्थ इन्स्टिच्युटका सदस्य अव्राम होल्म्स, पोस्टडोक्टरल शोधकर्ता अहमद बेह र एम्बर हावेल, साथै कर्नेल विश्वविद्यालयका जेसन जेड. किमको सहभागिता रहेको थियो।
Leave a Reply